Sigortalılık
1-Kimler 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının a bendi kapsamında sigortalıdır?
Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar bu kapsamda sigortalı sayılmışlar.
2- Hizmet akdi ne demektir?
Hizmet akdi, işçinin işverene bağımlı olarak belirli veya belirli olmayan süreyle iş görmeyi ve işverenin de ona zamana veya yapılan işe göre ücret ödemeyi üstlendiği sözleşmeyi ifade etmektedir.
3- Hizmet akdi hangi şartlarda oluşur?
Hizmet akdinin varlığından söz edilebilmesi için işçinin işverenin emir ve görüşleri doğrultusunda işverenin gösterdiği yerde belirli ya da belirsiz sürede çalışması ve bunun karşılığında da işverenden ücret alması gerekmektedir.
4-Profesyonel sporcular sigortalı sayılırlar mı?
Gençleri spora teşvik etmek, gelecek vadeden sporculara sahip çıkmak, belli spor branşlarını güçlendirmek vb. gibi nedenlerden dolayı bazı sporculara, kulüpleri tarafından düzenli ödemeler yapılmaktadır. Sporcularla yapılan sözleşmelerde aylık ödenecek ücretin asgari ücret veya üzerinde belirlenmesi durumunda, bunlar Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılacak, aksi halde sigortalı sayılmayacaktır.
5- Avukat ve noterlerin sigortalılıkları ne şekilde olmaktadır?
1/10/2008 tarihinden önce ticari kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlar Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı sayıldıklarından, 1/10/2008 tarihinden önce 506 sayılı Kanunun mülga 86 ncı maddesi kapsamında prim ödeyen avukat ve noterlerden gelir vergisi mükellefi olanların sigortalılıkları 1/10/2008 tarihi itibariyle devam ettirilmiştir. Avukatlardan gelir vergisi mükellefi olmayanların sigortalılıkları ise 1/10/2008 tarihi itibariyle isteğe bağlı sigorta kapsamında devam ettirilmiş olup, isteğe bağlı sigortaya devam etmek istemeyenlerin bulunması halinde alınacak dilekçeye istinaden sigortalılıkları 30/9/2008 tarihi itibari ile sona erdirilmiştir.
6- Güvenlik korucuları sigortalı sayılır mı?
5510 sayılı Kanuna eklenen ek 15 inci madde ile 442 sayılı Kanunun 74 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereğince 29/4/2017 tarihi itibariyle güvenlik koruculuğu yapanlar ile bu tarihten sonra güvenlik korucusu olarak işe alınanlar Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılmakta ve haklarında uzun vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortası hükümleri uygulanmaktadır.
7-İşkur kursiyerleri sigortalı sayılırlar mı?
Türkiye İş Kurumu tarafından düzenlenen meslek edindirme, geliştirme ve değiştirme eğitimine katılan kursiyerler 2008 yılı Ekim ayı başından itibaren sigortalı sayılmışlardır. Bunlar hakkında iş kazası ve meslek hastalığı sigortası ile genel sağlık sigortası hükümleri uygulanmaktadır. İŞKUR Kursiyerleri 4/a kapsamında sigortalı sayılmaktadırlar.
8- Sosyal Güvenlik Sözleşmesi İmzalanmamış Ülkelerde İş Üstlenen İşverenlerin Yanlarında Çalıştırdıkları Türk İşçileri sigortalı sayılırlar mı?
1/10/2008 tarihinden itibaren yürürlükte bulunan Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi gereğince ülkemiz ile sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan ülkelerde iş üstlenen işverenlerce yurt dışındaki işyerlerinde çalıştırılmak üzere götürülen Türk işçiler hakkında kısa vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortası hükümleri uygulanmaktır. Bu sigortalılar 4/a kapsamında sigortalı sayılmaktadırlar. Bunların uzun vadeli sigorta kollarına tabi olmak istemeleri halinde isteğe bağlı sigortalı olmalarına imkân sağlanmıştır. Bu kişilerin isteğe bağlı sigortalılıkları 4/b bendi kapsamında değerlendirilmiştir.
İşe Giriş/İşten Ayrılış
1- İşverenler çalıştırdıkları veya çalıştıracakları kişileri en geç ne zaman kuruma bildirmek zorundadır?
5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında hizmet akdine tabi sigortalı sayılanlar, çalışmaya, meslekî ve teknik eğitime, meslekî ve teknik ortaöğretim sırasında tamamlayıcı eğitim ya da alan eğitimine, staja veya bursiyer olarak göreve başladıkları tarihten en geç bir gün önce Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği ekinde yer alan “Sigortalı İşe Giriş Bildirgesi” ile işverenleri tarafından Kuruma bildirilirler.
2- İnşaat, Balıkçılık Ve Tarım İşyerlerinde İşe Başlatılacak Sigortalılar kişileri için işe giriş bildirgesi en geç ne zaman kuruma verilebilir?
İnşaat, balıkçılık ve tarım işyerlerinde işe başlatılacakların sigortalı işe giriş bildirgesinin işverenleri tarafından en geç sigortalıların çalışmaya başladığı gün Kuruma verilmesi gerekmektedir.
3- Yabancı ülkelere sefer yapan ulaştırma araçlarında sefer esnasında İşe başlatılan sigortalılar kuruma en geç ne zaman bildirilebilirler?
Yabancı ülkelere sefer yapan ulaştırma araçlarına sefer esnasında işe alınan sigortalıların çalışmaya başladıkları tarihten itibaren bir aylık süre içerisinde kuruma bildirilmeleri gerekmektedir.
4- İlk Defa İşyeri Bildirgesi Verilen İşyerlerinde İşe Başlatılacak Sigortalıların Bildirimi ne zaman yapılabilir?
Kuruma ilk defa işyeri bildirgesi veren işyerlerinde, sigortalı çalıştırılmaya başlanılan tarihten itibaren bir ay içinde işe alınacakların sigortalı işe giriş bildirgesi en geç işyerinin tescil tarihinden itibaren bir ay içinde verilmesi gerekmektedir.
5- Sigortalıların kendilerini kuruma bildirmesi mümkün müdür?
4/a kapsamında çalışan sigortalılar, çalışmaya başladıklarını, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren en geç bir ay içinde, sigortalı bildirim belgesi (EK-9) ile doğrudan veya internet ya da benzeri ortamda Kuruma bildirebilirler.
6- 4/a kapsamında sigortalılık ne zaman sona erer?
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi sigortalıların sigortalılıkları hizmet akdinin sona erdiği tarihten itibaren sona ermektedir.
7-Sigortalı işten ayrılış bildirgesi ne zaman verilir?
Sigortalılığı bu şekilde sona eren kişiler için işverenlerin işten ayrılış tarihini takip eden on gün içinde Kuruma sigortalı işten ayrılış bildirgesi (EK-10) ile bildirilmeleri gerekmektedir.
Borçlanma
1-Borçlanılacak süreler nelerdir?
a) Kanunları gereği verilen ücretsiz doğum ya da analık izni süreleri ile 4 üncü madde kapsamındaki sigortalı kadının doğumdan sonra geçen prim ödemeden geçirdikleri süreler
b) Er veya erbaş olarak silâh altında veya yedek subay okulunda geçen süreleri
c) 4 (c) bendi kapsamında olanların, personel mevzuatına göre aylıksız izin süreleri (süre sınırı olmaksızın)
d) Sigortalı olmaksızın doktora öğrenimi veya tıpta uzmanlık için yurt içinde veya yurt dışında geçirdikleri normal doktora veya uzmanlık öğrenim süreleri
e) Sigortalı olmaksızın avukatlık stajını yapanların normal staj süreleri (en fazla 1 yıl)
f) Sigortalı iken herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınanlardan bu suçtan dolayı beraat edenlerin tutuklulukta veya gözaltında geçen süreleri (4/c hariç- bu sürede prim bildirildiği için)
g) Grev ve lokavtta geçen süreleri
h) Hekimlerin fahrî asistanlıkta geçen süreleri
ı) Seçim kanunları gereğince görevlerinden istifa edenlerin, istifa ettikleri tarih ile seçimin yapıldığı tarihi takip eden ay başına kadar açıkta geçirdikleri süreleri
i) Kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışan sigortalıların, kısmi süreli çalıştıkları aylara ait eksik süreleri (25/2/2011’den sonraki)
j) 1416 sayılı Kanuna uyarınca yurtdışında geçen öğrenim süreleri
k) 5510 md. 46 kapsamında borçlanma; Fakülte veya yüksekokullarda kendi hesabına okuduktan sonra subay veya astsubay naspedilenler ile polis memuru veya komiser yardımcısı olarak atananların başarılı öğrenim süreleri.
l) Polis Akademisi ile fakülte ve yüksekokullarda Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına okuyan veya kendi hesabına okumakta iken Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına okumaya devam eden öğrencilerden Emniyet Hizmetleri Sınıfında Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında çalışacak olanlar ile Emniyet Hizmetleri Sınıfında 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında çalışmakta olanların, bahse konu okullarda geçen başarılı eğitim süreleri.
m) Uzman ve usta öğreticilikte geçen süreler
n) 1402 sayılı Sıkıyönetim Kanunu kapsamında tutuklanan veya gözaltına alınanlardan beraat edenlerin tutukluluk ve gözaltında geçen süreleri
2- Doğum borçlanmasının şartları nelerdir?
Kadın sigortalının doğum borçlanması yapabilmesi için, 5510 sayılı Kanun veya mülga kanunlar kapsamında tescil edilmiş ve adlarına kısa ya da uzun vadeli sigorta kolları yönünden prim ödenmiş olması, çocuğun yaşaması, kısmi süreli çalışanlar hariç, borçlanacağı sürede adına prim ödenmemiş olması gerekmektedir.
3- Kadın sigortalı ne kadarlık süreyi borçlanabilir?
Sigortalı en fazla üç çocuk için toplam 6 yıla kadar borçlanabilir. İki yıllık süre dolmadan çalışmaya başlamış ise çalışmaya başladığı tarihe kadar olan süre borçlandırılır.
4- Askerlik borçlanmasına hangi süreler dâhildir?
Er veya erbaş olarak silahaltında geçen süreleri,
Yedek subay okulunda geçen süreleri,
Türk Silahlı Kuvvetleri hesabına okuyanların, istekleri dışında, disiplinsizlik veya başka bir nedenle ayrılmaları halinde, harp okulu veya yüksekokulda geçen süreleri,
Kendi hesabına okuduktan sonra TSK veya Emniyet mensubu olanların, normal öğrenim süreleri askerlik borçlanması kapsamındadır.
5-Avukatların borçlanabileceği azami süre ne kadardır?
1136 sayılı Kanunu gereğince avukatlar, sigortalı olmaksızın ilk altı ay mahkemelerde kalan altı ay da avukat yanında olmak üzere toplam 1 yıllık staj sürelerini gösteren onaylı baro belgesi ve borçlanma talep dilekçesi ile Kuruma başvurmaları halinde bu süreleri borçlanabileceklerdir.
6- Borçlanmadan vazgeçilmesi halinde borçlanılan tutar iade alınabilir mi?
Aylık bağlanmamış olması şartıyla borçlanma tutarının tamamı sigortalının talebi halinde herhangi bir sınırlama olmaksızın iade edilir. Yeniden borçlanmak istemesi halinde yeni talep alınarak borç tutarı hesaplanır.
Ek 5
1- Tarım ve orman işlerinde hizmet akdi ile süreksiz çalışanlar (ek 5 ) hangi kapsamda sigortalıdırlar?
Tarım ve orman işlerinde hizmet akdi ile süreksiz çalışanlar (ek 5 ) 5510 sayılı kanunun 4 üncü maddenin 1 inci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılmışlardır.
2- Tarım ve orman işlerinde hizmet akdi ile süreksiz çalışanların (ek 5 ) sigortalılığı nasıl başlar?
Tarım işlerinde süreksiz çalışanlardan gerekli şartları taşıyan kişilerin “Tarım İşlerinde Hizmet Akdiyle Süreksiz Çalışanlara Ait Giriş Bildirgesi”ni sürekli ikametlerinin ya da çalıştıkları yerin bağlı bulunduğu muhtarlık ile ikamet ettikleri veya çalıştıkları il ya da ilçede bulunan tarım müdürlüklerine ve ziraat odalarına onaylatıp, sürekli ikametlerinin bağlı olduğu veya çalıştıkları sosyal güvenlik il müdürlüğüne/sosyal güvenlik merkezine müracaat etmeleri halinde, sigortalılıkları da müracaat ettikleri tarihten itibaren başlatılmaktadır.
3- Orman işlerinde süreksiz çalışanların sigortalılığı nasıl başlar?
Orman köylülerinden Kanunun ek 5 inci maddesine göre sigortalı olmak isteyenlerin “Orman İşlerinde Hizmet Akdiyle Süreksiz Çalışanlara Ait Giriş Bildirgesi”ni sürekli ikametlerinin bağlı bulunduğu muhtarlık ile sürekli ikametlerinin bulunduğu veya çalıştıkları yerin bağlı olduğu Orman Genel Müdürlüğü ve bölge müdürlükleri ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığına bağlı il müdürlükleri aracılığıyla veya kalkındırma kooperatiflerine onaylatıp sürekli ikametlerinin bağlı olduğu SGİM/SGM’ye müracaat edecekler, bunların sigortalılıkları ise müracaat ettikleri tarihten itibaren başlatılacaktır.
4- Ek 5 kapsamında sigortalılık ne zaman sona erer?
- 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesine istinaden sigortalı olarak çalışmaya başlamaları halinde çalışmaya başladıkları tarihten,
- Sigortalılıklarını sona erdirme talebinde bulunanların borçsuz olmaları halinde talep tarihinden,
- Prim borcu olanlardan talepte bulunanların primi ödenmiş son günden,
- Gelir ya da aylık talebinde bulunanların aylığa hak kazanmış olmak şartıyla talep tarihinden,
- Kanunun ek 5 nci maddesi kapsamında prim ödeyen ve sadece bu kapsamda prim borcu bulunan sigortalıların, tahsis talep tarihinden önce veya sonra ek 5 prim borcunu ödemek istemeyerek talepte bulunmaları halinde, sigortalılıkları primi ödenmiş son günden,
- Ölen sigortalının ölüm tarihinden,
itibaren sona erecektir.
5- Tarım ve orman işlerinde hizmet akdi ile süreksiz çalışanların ödeyecekleri prim tutarı nedir?
Tarım ve orman işlerinde hizmet akdi ile süreksiz çalışanlar 2021 yılı için asgari1.151,96 TL, azami 8.639,71 TL prim ödenmektedir.
6- Ek 5 sigortalıları hangi kapsamda sigortalı sayılmaktadırlar?
Ek 5 sigortalıları 5510 sayılı kanunun 4 ‘üncü birinci fıkrasının a bendi kapsamında sigortalı sayılmaktadırlar (4/a).
7- Ek 5 Kapsamındaki Sigortalılara Kısa Vadeli Sigorta Kollarından Sağlanan Yardımlar nelerdir?
Sigortalıya ek 5 kapsamında geçici iş göremezlik süresince günlük geçici iş göremezlik ödeneği verilmekte, sürekli iş göremezlik geliri bağlanmakta, İş kazası ve ya meslek hastalığı sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine gelir bağlanmakta, Gelir bağlanmış olan kız çocuklarına evlenme ödeneği verilmekte, İş kazası ve meslek hastalığı sonucu ölen sigortalı için cenaze ödeneği verilmektedir.
8- Ek 5 kapsamındaki sigortalılar analık ve hastalık sigortalarından yararlanabilirler mi?
Bu işçiler işçileri analık ve hastalık sigorta kolları kapsamına alınmamışlardır. Yani bu kişiler iş kazası ve meslek hastalığı halleri haricinde hastalıkları veya doğum nedeni ile istirahat aldıklarında geçici iş göremezlik ödeneğinden yararlanamamaktadırlar.
9- Ek 5 sigortalılarının iş kazası ve meslek hastalığı sigortasından sağlanan yardımlardan faydalanabilmeleri için hangi şartlar gereklidir?
Sigortalıların iş kazası ve meslek hastalığı sigorta kollarından sağlanan yardımlardan yararlanabilmeleri için, iş kazasının olduğu tarihten en az 10 gün önce tescil edilmiş olmaları ve sigortalılıklarının sona ermemiş olması gerekmektedir.
10- Ek 5 sigortalılarına gelir ya da aylık bağlanabilmesi için hangi şartlar gerekmektedir?
Ek 5 sigortalılarının iş kazası ve meslek hastalığından dolayı geçici iş göremezlik ödeneği ödenmesi veya sürekli iş göremezlik geliri ya da malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından aylık bağlanabilmesi için prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması gerekmektedir.
Ek 6
1- Ticari taksi, dolmuş ve bunun gibi şehir içi toplu taşıma araçlarında bir veya birden fazla işverenin yanında10 günden az çalışanlar 30 gün hizmet kazanabilirler mi?
Ticari taksi, dolmuş ve bunun gibi şehir içi toplu taşıma araçlarında bir veya birden fazla işverenin yanında 10 günden az çalışanlar ay içerisinde çalışma saati süresine göre hesaplanan çalışma gün sayısı on günden az olanların kendileri tarafından aylık otuz gün hizmet üzerinden karşılığı primi ödemeleri durumunda bu süreler 4/a kapsamında sigortalılık süresi olarak kabul edilmektedir.
2- Sanatçılar sigortalı mıdır?
Kültür ve Turizm Bakanlığınca belirlenecek alanlarda kısmi süreli iş sözleşmesiyle bir veya birden fazla kişi tarafından çalıştırılanlardan ay içerisinde çalışma saati süresine göre hesaplanan çalışma gün sayısı on günden az olanların kendileri tarafından aylık otuz gün hizmet üzerinden karşılığı primi ödemeleri durumunda bu kişiler Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılmaktadırlar.
3- Kimler Ek 6 kapsamında sigortalı olabilmenin şartları nelerdir?
- Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında tam süreli çalışmamak ve uzun vadeli sigorta kollarına tabi olmamak,
- Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine tabi sigortalı olmamak,
- İsteğe bağlı sigortalı olmamak,
- 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamında sigortalı olmamak,
- Kendi sigortalılıklarından dolayı gelir veya aylık almamak.
4- Kendi sigortalılıklarından dolayı aylık alanlar Ek 6’ ncı madde kapsamında sigortalı olabilir mi?
Kendi sigortalılıklarından dolayı aylık alan sigortalılar ek 6 ncı madde kapsamında sigortalı olamazlar.
5-5510 sayılı Kanunun Ek 6’ ncı maddesi kapsamında sigortalılık ne zaman başlar?
5510 sayılı Kanunun ek 6 ncı maddesi kapsamında sigortalı olmak isteyenlerin “Şehir İçi Toplu Taşıma Araçlarında Kısmi Süreli Çalışanlara Ait Giriş Bildirgesi”ni Kuruma verdikleri tarih itibariyle sigortalılıkları başlar. Yine Bu madde kapsamında sigorta hak ve yükümlülükleri; kendilerince veya kendilerini çalıştıranlar tarafından ya da çalışanların üye oldukları meslek odası, birlik veya benzeri kuruluşlarca bildirimin Kuruma yapıldığı tarihten itibaren başlar.
6-Kişinin birden fazla toplu taşıma aracı sahibinin yanında çalışması veya yeni bir toplu taşıma aracı sahibiyle çalışmaya başlaması halinde hangi kısmi süreli iş sözleşmesinin kuruma verilmesi gerekir?
Ek 6 kapsamındaki sigortalıların ay içerisinde birden fazla toplu taşıma aracı sahibinin yanında çalışması veya yeni bir toplu taşıma aracı sahibiyle çalışmaya başlaması halinde, kişinin her bir araç sahibiyle yapmış olduğu kısmi süreli iş sözleşmeleri Kuruma verecektir.
7- Ek 6 kapsamında sigortalı olmak isteyen sanatçılar kuruma ne şekilde başvurmalıdır?
5510 sayılı Kanunun ek 6 ncı maddesi kapsamında sigortalı olmak isteyenler “Sanatçı Olarak Kısmi Süreli Çalışanlara Ait Giriş Bildirgesi” ile Kuruma müracaat edeceklerdir..
8- Ek 6 kapsamında sigortalılık ne zaman sona erer?
- 5510 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bendi kapsamında uzun vadeli kollarına tabi çalışamaya başlaması,
- İsteğe bağlı sigortalı olması,
- Toplu taşıma aracı sahibinin yanında on günden fazla çalışması,
- Bu kapsamdaki çalışmasının sona ermesi,
- Çalıştıran kişilerin/işverenlerin talebi halinde sona erdirilir.
9- Ek 6 kapsamında kişi en fazla ne kadar prim gün sayısı kazanabilir?
Kanunun Ek 6’ ıncı maddesine göre çalışanlar için ay 30 gün, yıl ise 360 gün olarak dikkate alınmaktadır.
10- 2021 yılında Ek 6 kapsamındaki sigortalıların ödeyecekleri prim tutarı ne kadardır?
Kanunun Ek 6 ncı maddesine tabi olarak ticari taksi, dolmuş ve benzeri nitelikteki şehir içi toplu taşıma araçlarında çalışanlar ile Kültür ve Turizm Bakanlığınca belirlenecek alanlarda kısmi süreli iş sözleşmesiyle bir veya birden fazla kişi tarafından çalıştırılanlar 2021 yılı itibari ile;
- işsizlik sigortası primi ödemek istemeyenler asgari: 1.085,18TL azami: 8.138,86TL,
- işsizlik sigortası primi dahil ödemek isteyenler; asgari: 1.185,35 TL azami: 8.890,14TL,
ödeyeceklerdir.
11-Ev hizmetlerinde çalışanlar sigortalı mıdır?
506 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (I/D) bendi ile ev hizmetlerinde ücretle ve sürekli olarak çalışanlar 24/11/1977 tarihinden itibaren sigortalı sayılmışlardır. 2008 yılı Ekim ayı başında yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin (c) bendi ile aynı uygulama devam ettirilmiş, ev hizmetlerinde ücretle ve sürekli olarak çalışanlar sigortalı sayılmış olup, ücretsiz ve süreksiz çalışanlar sigortalı sayılmamıştır.
Ek 9
1-Hangi işler ev hizmeti sayılır?
- Ev içerisinde yaşayanlar tarafından yapılabilecek temizlik, ütü, yemek yapma, çamaşır, bulaşık yıkama, alışveriş ve bahçe işleri ile çocuk, yaşlı veya özel bakıma ihtiyacı olan kişilerin bakım işlerinin ev halkı dışındaki bireyler tarafından yapılması işleri ev hizmeti sayılacaktır.
- Çocuk, yaşlı veya özel bakım işinin ev hizmetinde çalışanın evinde ya da hastane, bakımevi vb yerlerde yapılması da ev hizmeti sayılacaktır.
- Aynı evde oturan üçüncü dereceye kadar akraba olanların yaptıkları işler ev hizmeti sayılmayacaktır.
2-Ev hizmetlerinde sigortalı çalıştırma ile getirilen yeni uygulamadan hangi işverenler yararlanabilecektir?
- Ev hizmetlerinde sigortalı çalıştırmayı düzenleyen yeni uygulamadan gerçek kişiler yararlanacak olup tüzel kişilerin talepleri kabul edilmeyecektir.
3-Ev hizmetlerinde çalışanların sigortalılığı nasıl sağlanacak?
- Ev hizmetlerinde sigortalı çalıştıranlar hakkında bu işlerin ay içinde 10 günden az ve 10 günden fazla yapılıp yapılmadığına göre işlem yapılacaktır.
- Ayda 10 günden az çalışanlar iş kazası ve meslek hastalığı yönünden sigortalı sayılacak, primleri çalıştıran kişi tarafından ödenecek, sigortalılar isterlerse takip eden ayın sonuna kadar uzun vade (emeklilik) ve genel sağlık sigortası primi ödeyebilecektir.
- Ayda 10 gün ve üzerinde çalışanların primleri işverenleri tarafından kolay işverenlik uygulamaları çerçevesinde ödenecektir.
4-Ev hizmetinde ayda 10 günden az çalışanların sigortalılığı nasıl sağlanacak?
- Evinde ayda 10 günden az süre ile sigortalı çalıştıranlar bu kişiler için çalıştırdıkları her bir gün için asgari ücretin günlük tutarının % 2’si oranında iş kazası ve meslek hastalığı primi ödeyecektir.
- İş kazası ve meslek hastalığında 1/1/2021-31/12/2021 tarihleri arasında bir gün için ödenecek tutar 2,39 ₺ dir.
5-Ev hizmetinde ayda 10 günden az sigortalı çalıştıranlar Kuruma nasıl başvuracak?
- Ev hizmetlerinde 10 günden az çalışanlar için bunları çalıştıranlar “EV HİZMETLERİNDE ON GÜNDEN AZ ÇALIŞTIRILACAKLARA İLİŞKİN FORM” ile Kuruma müracaat edecektir.
- Ev hizmetlerinde ayda 10 günden az süre ile sigortalı çalıştıranlar “www.turkiye.gov.tr” uygulaması aracılığıyla da müracaat edebileceklerdir. Bu şekilde müracaat edecekler “e-hizmetler” menüsünden “SGK”yı seçerek “4A On Günden Az Süreli Ev Hizmetleri İşveren Başvuru ve Sorgulama” ekranından çalıştırılan sigortalının TC numarası ve çalıştırılan gün girilerek sigortalı bildirimi yapılacaktır. “www.turkiye.gov.tr” uygulamasından müracaat edenlerin ayrıca “EV HİZMETLERİNDE ON GÜNDEN AZ ÇALIŞTIRILACAKLARA İLİŞKİN FORM” düzenlenmesine gerek bulunmamaktadır.
- Çalışanların kolay tescil edilebilmesi, tahsilatın daha kolay yapılabilmesi için cep telefonu kısa mesaj servisi (SMS) aracılığı ile de işlem yapılabilmektedir. SMS uygulamasının, ev hizmetlerinde aynı işveren yanında ayda 10 günden az çalışanlar için öncelikle sigortalı çalıştıracak kişinin bir defaya mahsus SMS ile kendi TC numarasını yazıp “5510” kısa mesaj servisine kendini “çalıştıran” olarak kaydettirmesi, daha sonra çalıştıracağı kişinin TC numarası ve ayın hangi gününde çalıştıracağı bilgisini “5510” kısa mesaj servisine göndererek sigortalı için tescil kaydı oluşturulması yoluyla yapılacaktır. Ayda 10 günden az çalışanların ayın farklı çalışma günleri için ayın hangi gününde çalıştıracağı bilgisini “5510” kısa mesaj servisine her bir gün için ayrı SMS gönderilmesi gerekmektedir. Kullanılacak cep telefonu hattının Mobil Ödeme’ye açık olması gerekmektedir.
- Kuruma doğrudan ya da posta yoluyla, “www.turkiye.gov.tr” uygulamasından müracaat edenler iş kazası ve meslek hastalığı primini banka aracılığı ile Kısa Mesaj Servisi (SMS) ile müracaat edenler ise cep telefonu hatlarına tanımlı TL’leri ile veya cep telefonu faturaları ile ödeyebileceklerdir.
6-Ev hizmetlerinde ayda 10 günden az sigortalı çalıştıranlar her defa müracaat edecek mi?
- Ev hizmetlerinde ayda 10 günden az sigortalı çalıştıranların bu çalışmanın takip eden aylara da devam etmesi halinde “EV HİZMETLERİNDE ON GÜNDEN AZ ÇALIŞTIRILACAKLARA İLİŞKİN FORM”un “Çalışma devamlı mı ?” kısmının işaretlenmesi yeterlidir.
- “www.turkiye.gov.tr” uygulaması ve Kısa Mesaj Servisi (SMS) ile müracaat edenlerin her bir çalışma (gün ve kişi) için ayrıca işlem yapılması gerekmektedir.
7-Kimler ev hizmetlerinde ayda 10 günden az süre ile çalışabilir?
- Herhangi bir çalışması olmayanlar,
- 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerine tabi çalışanlar,
- İsteğe bağlı sigortalılar,
- 2925 sayılı Kanuna, 5510 sayılı Kanunun ek 5 ve ek 6 ncı maddelerine tabi sigortalılar,
- Kurumdan aylık ve gelir alanlar,
Ev hizmetlerinde ayda 10 günden az çalışabilirler.
- Emekli aylığı alanların aylıkları kesilmez, bunlardan ayrıca uzun vade ve genel sağlık sigortası primi alınmaz.
8-Ev hizmetlerinde ayda 10 günden az süre ile çalışan sigortalılar emeklilik sigortası primi ödeyebilecek mi?
- Ev hizmetinde ayda 10 günden az çalışan sigortalılar için ayrıca 30 gün üzerinden uzun vadeli sigorta kolları (emeklilik) ve genel sağlık sigortası primi ödemelerine imkân sağlanmış olup sigortalıların bu primi ödemeleri için Kuruma müracaat etmelerine gerek bulunmamaktadır.
- Ev hizmetinde çalışan kişinin uzun vade ve genel sağlık sigortası primi ödemesi için çalıştıran kişi tarafından 1 gün iş kazası primi bildirilmesi yeterli olacaktır.
- Sigortalılar uzun vade ve genel sağlık sigortası primini takip eden ayın sonuna kadar ödeyebilecek olup bu sürenin geçirilmesi halinde primin bir daha ödenme imkânı kalmayacaktır.
9-Ev hizmetlerinde ayda 10 günden az süre ile çalışanların ödeyeceği emeklilik ve sağlık sigortası primi ne kadar?
- Ev hizmetlerinde ayda 10 günden az çalışanlar 1/1/2021-31/12/2021 tarihleri arasında 30 gün için 119,25 x 30 x % 32,5 olmak üzere 1.162,69 TL ödeyeceklerdir.
10-Ev hizmetlerinde ayda 10 günden az çalışanlar genel sağlık sigortası yardımlarından nasıl yararlanacaklar?
- Ev hizmetlerinde ayda 10 günden az çalışması olanlar uzun vade ve genel sağlık sigortası primini takip eden ayın sonuna kadar ödemeleri halinde sağlık yardımlarından faydalanabilecekler. Prim ödememeleri halinde ise sağlık yardımları önceki statüleri üzerinden verilmeye devam edecektir.
- Örneğin eşinden dolayı sağlık yardımlarından yararlanan ev hizmetlerinde gündelikçi olarak çalışan kadın sigortalının uzun vade ve genel sağlık sigortası primi ödememesi halinde eşinden dolayı sağlık yardımı almaya devam edecektir.
- Babasından dolayı yetim aylığı alan kızın ev hizmetinde 10 günden az çalışması uzun vade ve genel sağlık sigortası primi ödenmemesi halinde yetim aylığı kesilmeyecek, sağlık yardımlarını almaya devam edecektir.
11-Ev hizmetlerinde ayda 10 günden az sigortalı çalıştıranların başka yükümlülükleri var mı?
- Ev hizmetinde ayda 10 günden az sigortalı çalıştıranlar işveren sayılmayacak olup sadece sigortalılar adına iş kazası ve meslek hastalığı primi ödeyecektir.
Ayrıca;
- İşyeri tesciline ilişkin işyeri bildirgesi,
- Sigortalı tesciline ilişkin işe giriş bildirgesi,
- Prim tahakkuk ve ödemeler için aylık prim ve hizmet belgesi,
- Sigortalının işten ayrılması halinde düzenlenen işten ayrılış bildirgesi,
10 günden az sigortalı çalıştıranlardan alınmayacaktır.
12-Ev hizmetlerinde 10 günden az süreli yabancı uyruklu çalıştırılabilir mi?
- 4817 sayılı Kanun gereğince yabancılara bir yıl süreli çalışma izni verilmekte olduğundan yabancılar kısmi süreli çalışamamaktadırlar.
- Yabancı uyrukluların ev hizmetlerinde 10 günden az süre ile çalıştırıldığının tespiti halinde bunlar hakkında 10 gün ve daha fazla süre ile sigortalı çalıştıran işverenlere ilişkin hükümler uygulanacak ay içinde çalışma gün sayısı 30 gün olarak alınacaktır.
